यस वर्ष, अक्षय नवमी तिथि ३० अक्टोबर २०२५ बिहान १०ः०६ देखि सुरु भएर ३१ अक्टोबर बिहान १०ः०३ सम्म रहेको छ।
सामान्यतः, उदय तिथि अनुसार ३१ अक्टोबर २०२५ शुक्रवारका दिन व्रत तथा पूजा-आराधना गरिने धार्मिक निर्देश छ।
महत्त्व तथा अर्थ: “अक्षय” अर्थात् अपरिमेय, नष्ट नहुने। यस दिन गरिएका दान-पुण्य, व्रत, आराधना आदिको फल नष्ट नहुने भन्ने धार्मिक विश्वास रहेको छ।
हिन्दू मान्यताअनुसार, यो तिथि (सत्ययुग) को आरम्भ भएको दिनको प्रतीक पनि हो। वृक्ष पूजा—विशेष गरेर (आँवला) को पूजा गर्ने परम्परा छ, किनकि त्यसमा तथा देवी-देवताको वास मानेको छ।
पूजा-विधि, परम्परा
दिनको प्रारम्भमा स्नान गरी शुभ वस्त्र लगाउने, पूजा-स्थल सफा गर्ने।
Amla वृक्षको जडमा दूध वा जल अर्पण गर्ने, वृक्षलाई सूत बाँध्ने, दीया जलाउने, वृक्षको परिक्रमा (प्रदक्षिणा) गर्ने।
व्रत राख्ने, दान (गोदान, पृथ्वीदान, वस्त्रदान) गर्ने, विशेष भूख-प्यासविहीन आराधना गर्ने चलन छ।
घर-परिवारमा सुख-समृद्धि, स्वस्थरक्षा, मोक्ष-प्राप्तिको कामना गरिन्छ।
नेपालमा स्थिती
नेपालका मिथिला क्षेत्र लगायत स्थानहरुमा यो पर्व “धात्रि नवमी”, “इच्छा नवमी” भनेर पनि चिनिन्छ। विशेष पूजा-आराधना एवं स्थानीय परम्पराहरु त्यहाँ पनि चलिरहेका छन्।
मुख्य सन्देश
यो दिनको प्रमुख सन्देश हो — समयलाई सदुपयोग गरेर धर्म, सेवा, दान, सत्य व्यवहारमा लाग्नु।यदि आजको दिन पूजा-व्रत, दान-पुण्य गरिन्छ भने धार्मिक दृष्टिले “अक्षय” (नित्य वृद्धि हुने) फल प्राप्त हुने विश्वास छ।साथै, प्राकृतिक वृक्ष (आँवला) प्रति श्रद्धा र संरक्षणको भाव पनि यस दिन प्रतिबिम्बित हुन्छ
।
